Genç Osman’ın Katli

Tarihnotları Sosyal Ağlarda

21 Mayıs 1621′de Lehistan seferine çıkan,Osmanlı Sultanı Genç Osman(1618-1622),Hotin Kalesi’ni kuşatmasına rağmen,kaleyi alamadan,25 Ocak 1622 tarihinde İstanbul’a geri döndü.
Lehistan seferindeki başarısızlığa,yeniçerilerin sebeb olduğunu gören Genç Osman,yeni bir askeri teşkilat kurmak için harekete geçti.Yeniçeri mevcudunu tesbit etmek için yapılan yoklamalarda,mevcut olmayan askerleride var gibi gösterilerek,onların yevmiyelerinin ocakağaları tarafından alındığı anlaşıldığından,fazla ödemeler kesildi.Genç Osman,yeniçeri ocaklarını teftişlerinde,ocak ağalarını askerlerin önünde azarladı.Padişah’ın,Haleb,Şam,Erzurum ve Mısır beylerbeylerine bölgelerinde asker yazdırmak için,gönderdiği gizli talimatların,yeniçeriler tarafından öğrenilmesi yeniçerilerin Genç Osman’a karşı tavır almalarına yol açtı.
Kendisinden önce hiç bir Osmalı padişahı hacca gitmediği halde,Genç Osman hacca gideceğini ilan ederek hazırlıklara başlattı.Yeniçeriler,padişahın hac bahanesiyle Anadolu’ya giderek,yeni bir ordu düzenleyip kendilerini gözden çıkaracağı endişesiyle,Genç Osman’ın hacca gitmesine karşı çıktılar.18 Mayıs 1622′de Atmeydanında toplanan yeniçeriler:
-”Padişah’ın bu şekilde Hicaz’a gitmesi bizden yüz çevirmesindendir.Nizam-ı alem için padişahlar haccı terk edegelmişlerdir.Payitahtı bırakıp gitmek hatadır.Bu işten vaz geçmelidir.”diye bağırıyorlardı.İsyancılar aynı gün,padişahın hocası Ömer Efendi’nin konağını yağmalayıp,Sadrazam Dilaver Paşa’nın konağına da saldırdılar.
Genç Osman,akşama doğru,durumun kötüye gittiğini anlayarak,ulemaya isyancıların isteklerini sordurdu.Onlar da:
-”Kul taifesi,padişahın Anadolu’ya gitmesine razı değildir.Hoca Ömer Efendi’nin ve Darüsseade Ağası Süleyman Ağa’nın görevden alınmasını isterler”deyince,Genç Osman:
-”Varın söyleyin,hacca gitmekten vaz geçtim,fakat hoca ile darüseade ağasını görevden almam”dedi.

at meydani
19 Mayıs 1622′de tekrar Atmeydanında(Sultanahmet Meydanı) toplanan isyancılar padişahtan,Sadrazam Dilaver Paşa,Hoca Ömer Efendi,Vezir Ahmed Paşa,Darüsseade Ağası Süleyman Ağa,Başdeftardar Vezir Baki Paşa ve Sekbanbaşı Nasuh Ağa’nın öldürülmelerini istediler.Genç Osman,isyancıların taleplerini kabul etmeyince,sarayın kapısına dayandılar.Saray’a giren isyancılar,padişahı ayak divanına çağırdılar.Genç Osman divanı kabul etmeyince:
-”Sultan Mustafa’yı isteriz” diye bağrışmaya başladılar.I.Mustafa’nın bulunduğu odaya,kubbesini delerek giren isyancılar,I.Mustafa’yı oradan alıp Orta Cami’ye götürdüler.Bu arada isyancılar hapisaneleri boşaltarak,şehri yağmalamaya başladılar.Şeyhülislam Esad Efendi isyancılara:
-”Kardeşlerim,gelin etmeyin,Sultan Osman istediklerinizi verdi ve dahi kimi isterseniz sultandan alıverelim” dediyse de asiler:
-”Mustafa’dan başka sultan tanımayız” diyerek,I.Mustafa’yı padişah olarak istediklerini bildirdiler.Genç Osman,Bursa’ya gitmek istediyse de bunu başaramadı.Bunun üzerine yanındakiler Ağakapısına sığınmasını istediler.
Genç Osman,yanında Veziriazam Ohrili Hüseyin Paşa,Bostancıbaşı Mahmud Ağa ve Sadaret tezkirecisi Sıtkı Çelebi olduğu halde,Ağakapısına gitti.Yeniçeriağası Kırkçeşmeli Ali Ağa ile isyanın nasıl bastırılabileceğini görüştüler.Alınan kararlar,Yeniçeri Odabaşılarına bildirildi.Ali Ağa,sabah namazından sonra,yeniçerilere durumu anlatmak istedi.Fakat konuşmaya başlar başlamaz isyancılar tarafından feci şekilde öldürüldü.Ohrili Hüseyin Paşa’yı da öldüren yeniçeriler,kesik başını Orta Cami’ye getirdiler.Genç Osman,Ağakapısı’ndan çıktığında,Hüseyin Paşa’nın cesedini görünce:
-”Bu mazlumun,günahı yoktu.Her zaman kul hakkındabana iyilik söylerdi.Eğer onun sözünü dinleseydim bu işler başıma gelmezdi.Beni bu hale düşüren,Ömer Hoca ile haremağasıdır” dedi.

genc osman orta camiye gidis
İsyancılar,Ağakapısından aldıkları Genç Osman’ı,Orta Cami’ye götürmek üzere yola çıktılar.Yolda rastladıkları bir ata bindirdiler.Devrik padişahın sırtında eski bir beyaz elbise,başında bir sipahinin verdiği kirli bir sarıkla sarılmış bir kavuk vardı.Genç Osman,yolda su istediğinde bir testiyle su getirip,Genç Osman’a vermeden yere attılar.Hakaretler,küfürler eşliğinde,Orta Cami’ye doğru yola koyuldular.Altıncıoğlu adlı bir asi,Genç Osman’ı tartaklayıp küfürler edince,Genç Osman ağlayarak:
-”Behey edepsiz!Ben padişahınız değil miyim,nedir bu ettiğiniz cefa?” diyerek göz yaşları içinde yola devam etti.
Orta Cami’ye gelindiğinde,Genç Osman’ı bir odaya hapsettiler.Caminin etrafı isyancılarla doluydu.Cuma salası verildiğinde askerler Genç Osman öldürüldü sanıp:
-”Zinhar,Sultan Osman’a bir şey yapılmaya,vucuduna zarar erişmeye,buna rızamız yoktur.Sultan Osman mahpus dursun,sonra ne gerekirse öyle olsun” diye bağırdılar.Bu arada I.Mustafa tarafından sadrazamlığa getirilen Davud Paşa,Genç Osman’ı pencereye getirip askerlere göstererek onları yatıştırdı.Genç Osman başındaki kirli sarığı çıkararak oradakilere:
-Bilmeden size cefa ettimse affeylen,ben ettim siz etmen.Görün dünyanın halini,dün sabah cihan padişahı idim,şimdi üryan kaldım.Malımın,esbabımın haddi hesabı yok iken,on akçelik bir arakiyeye(sarıklı kavuk) gücüm yok.Merhamet edin,halimden ibret alın,dünya size de kalmaz.Hangi padişahın kulları,padişahlarına bu kötülüğü yaptılar” deyince,yeniçeri ağalarından biri,temiz bir sarık uzatıp:
-”Padişahım,temizdir çıplak durmasın,kavuğunuza sarın” diye verdi.
Yeni sadrazam Davud Paşa,yanında kement olanbir Cebecibaşıyla Genç Osman’ın yanına gelerek:
-”Osman Çelebi,bu durum nedir?Hele şimdi elimdesin,sana istediğimi yapmaya güçüm mü yetmez” diyerek,Genç Osman’ı boğdurmaya kalktı.Cebecibaşı,kemendi Genç Osman’ın boynuna atınca odada bulunan yeniçeri ağaları:
-”Neylersiniz şimdi,dışarda asker duyarsa hepizi kırar”diyerek engel oldular.Genç Osman,Davud Paşa’ya:
-”Behey zalim!Ben sana neyledim,iki defa katlin gereken suçunu affeyledim.Sana memuriyet verdim,bana düşmanlığın nedendir?” deyince,yeniçeri ağaları:
-Padişahımız hatırınızı hoş tutun.Ortalık yatışsın yine padişahımız sensin” dediklerinde,Davud Paşa,ağalara:
-”Siz bilmezsiniz,bu ne yılandır.Buradan sağ çıkarsa,hiç birimizi sağ komaz” dedi.
Genç Osman,pencere kenarına gelerek,dışardakilere:
-”Benim sipahi ağalarım,yeniçeri ihtiyarları,babalarım!Gençlik haliyle,münafık sözüne uydum.Bana bu hakaretleri yapmadan keşke orada öldürseydiniz.Ya beni istemez misiniz?” diye seslenince,isyancılar:
-”Seni halife istemeyiz ama katline de rızamız yoktur” dediler.Genç Osman son bir umutla:
“Şimdi beni katle razı değilseniz,sultan Mustafa’nın odasına hapsedin” diye yalvarınca,cebecibaşı,sırtından çekerek tekrar boğmaya kalktı.Ancak Haseki Mehmed Ağa engel oldu.I.Mustafa’yı Topkapı Sarayına götürüp taht’a çıkarttılar.Davud Paşa ve yeniçeri ağası,Orta Cami’ye geri geldiler.Orada bulunan yeniçeri ağalarına:
-”Burası ibadethanedir,mahpushane değil.Osman’ı Yedikule’ye gönderelim,sonra ne gerekirse o yapılsın” diyerek,Genç Osman’ı Orta Cami’den çıkardılar,sebze taşıyan atlı bir pazar arabasına bindirerek,Yedikule’ye doğru yola koyuldular.Halk yol bunca toplanmış asilerin arasındaki devrik padişahı seyrediyordu.Bir çeşmeye gelindiğinde,Genç Osman su içmek istedi,izin verdiler,kana kana su içti.Tekrar yola koyuldular,devrik padişaha,küfürler,hakaretler ederek,yola devam ettiler.
Yedikule’ye vardıklarında,Genç Osman’ı bir odaya hapsettiler.Askerler dağıldıktan sonra,Davud Paşa,kethüdası Ömer Ağa,Cebecibaşı ve bir kaç adamla,Genç Osman’ı katletmek üzere harekete geçtiler.Cebecibaşı,kement atıp boğarken,Kilindir Uğrusu denen asi de Genç Osman’ın hayalarını sıkarak işkence yaparak katlettiler(20 Mayıs 1622).Naaşı gece saraya nakledilip,öğle namazından sonra,küçük bir kalabalıkla cenaze namazı kılınarak,Sultan Ahmed Türbesine defnedildi.
Genç Osman’ın katline sebeb olan,Sadrazam Davud Paşa,13 Haziran 1622′de görevden alınarak,yerine Mere Hüseyin Paşa getirildi.Davud Paşa,8 Ocak 1623 tarihinde,Genç Osman’ın öldürüldüğü Yedikule’ye,Genç Osman’ı götüren arabayla getirilip,Genç Osman’ı boğmak için kullanılan kemendle boğularak öldürüldü.Genç Osman’ın katline karışanlar tek tek yakalanarak öldürüldüler.
Dönemin şairlerinden Nev’i,Genç Osman’ın katli üzerine aşağıdaki ünlü  mersiyesini yazmıştır.

Sultan Osman Han Mersiyesi

Bir şâh-ı alîşan iken(Şanı yüce bir şah iken)
Şah-ı cihâna kıydılar(Cihanın şahına kıydılar)
Gayretlü genç aslan iken(Gayret eden genç aslan iken)
Şah-ı cihana kıydılar.(Cihanın şahına kıydılar)

Gâzi bahadır han idi.(Yiğit bir gazi han idi)
Âlî-nesep sultan idi(Soyu yüce sultan idi)
Namıyla Osman Han idi.(Namı Osman Han idi)
Şah-ı cihana kıydılar.(Cihanın şahına kıydılar)

Hükmetmeye kadir iken(Yönetmeye gücü varken)
Emr-i Hakk’a nâzır iken(Allah’ın emrini gözetirken)
Hacc itmeye hazır iken(Hacc’a gitmeye hazır iken)
Şah-ı cihana kıydılar.(Cihanın şahına kıydılar)

Ey dil ciğerler oldu hûn(Ey gönül ciğerler kan oldu)
Derdim bir iken oldu on(Derdim bir idi on oldu)
Kan ağladı eh-i fünün(Kan ağladı alimler)
Şah-ı cihana kıydılar.(Cihanın şahına kıydılar)

Eşrât-ı saatdir bu dem(Bu zaman,kıyamet alemetidir)
Rûz-ı kıyamettir bu dem(Bu zaman kıyamet günüdür)
Kul’a nedâmettir bu dem(Bu zaman kula pişmanlıktır)
Şah-ı cihana kıydılar.(Cihanın şahına kıydılar)
Nev’î

Arama Kelimeleri:

genç osman\a yapılan işkenceler,genç osmana yapılan işkenceler,genç osmanın katli,genç osman katli,genç osman\ın katli,genç osman,2 osmana yapılan işkenceler,genç osman yapılan işkenceler,genc osmana yapilanlar,orta cami istanbul,genc osmana yapilan eziyetler,genc osmana yapilan iskenceleri yazan yeniceri,Genç osman nasıl katletti,genç osmani yeniceriler nasil öldürdü,genç osman ın katli,genç osman a yapilan iskenceler,2 osmanın katledildiği yer

Etiketler:, , , , , , ,

Henüz yorum yok.

Bir Cevap Yazın