Nûşirevan

Tarihnotları Sosyal Ağlarda

 


Nûşirevân-ı Âdil (?-579)

İran Sasani Hükümdarı olan Nûşirevân’ın hayatı hakkında ayrıntılı bilgiler yoktur. Ne zaman doğduğu kesin olarak bilinmemektedir. İran Sasani hükümdarı Kubad’ın oğludur. Nakledilen bilgilere göre, Kubad iyi bir yönetim sergilememiştir. Döneminde, bazı bozuk fikirler ortaya atılmış ve bu fikirler toplum hayatını olumsuz yönde etkilediği halde her hangi bir tedbir almadığı gibi,yaşantısıyla toplum hayatının yozlaşmasına sebep olmuştur.

Sasani hanedanının on dokuzuncu hükümdarı olan Kubad döneminde Mejdek tarafından ortaya atılan fikirlerle; tembellik, serserilik, kadına düşkünlük teşvik gören alışkanlıklar olmuştur. Ateşe tapma, “her şey herkesin malıdır” fikrinin ortaya atılması, herkesin birlikte olabileceği, şahsi tasarrufların olmayacağı, bütün insanların eşit ve her şeyde ortak oldukları tarzı fikirler ortaya atılmıştır. Bütün bu fikirler Mejdek adını taşıyan bir kimse tarafından ileri sürülmekteydi. Bu düşünce ve fikirler Sasani hükümdarı Kubad’ın kabul etmesiyle hızla yayıldı.

Devlet ve toplum düzeninin dejenere olduğu Kubad’ın hükümdarlığından sonra, yerine Nuşirevan adıyla bilinen oğlu I. Hüsrev geçti. Yani Nûşirevân babasının yerine hükümdar olup 531 yılında tahta oturdu. Böylece hiç de iyi olmayan bir yönetim ve toplumsal yapıyı devraldı. Hükümdarlığının ilk yıllarında iyi bir idare sergilemediği, insanlara karşı sert davrandığı, zulmettiği şeklinde menkıbe halinde bilgiler varsa da sonradan çok adil bir yönetim sürdürdü.

Nuşirevan Av Yaparken:

Babasının yerine Sasani Hanedanının yirminci hükümdarı olarak tahta geçen Nûşirevân, hükümdarlığı boyunca,veziri Büzricimhir’le(Büzürcmihr) beraber çok önemli başarılara imza attı. Başta en büyük rakipleri olan Romalılar olmak üzere, Hunlar, Hintliler ve diğer komşularıyla yaptığı bir çok savaştan galip olarak çıktı. Sasani Devletinin sınırlarını genişleterek bir taraftan Akdeniz, diğer taraftan Karadeniz’e kadar vardırdı. Ayrıca Maveraünnehir bölgesinin önemli bazı yerlerini ülkesine kattı.

Nûşirevân döneminde Roma İmparatorluğu ile aralarındaki savaş devam etti. Bir ara Romalılar ilerlemeye başladı. İmparator Jüstinianos’un ilerlemesinden endişe edince hemen tedbir almaya başladı. Roma İmparatoruna savaş ilân etti. Yapılan savaşta Romalılar ağır bir yenilgiye uğratıldı. Savaş sonunda yapılan antlaşma ile, Romalılar Sasanilere elli yıl boyunca her yıl otuz bin altın vergi vermek zorunda kaldı. Ayrıca, Yemen ve Dara alındığı gibi, Kapadokya’ya da girildi.

Nûşirevân, sadece savaşlardan galip çıkmakla yetinmedi. Babası zamanında bozulmuş bulunan toplumsal yapıyı yeniden düzeltmek ve toplumsal huzuru sağlamak için çaba gösterdi.Mejdek ve 80,000 taraftarını ortadan kaldırdı. Böylece, toplum içine yaymış oldukları toplum düzenini bozan fikirlerin önüne geçme yoluna gitti.

Elli yıla yakın Sasani hükümdarlığı yapan Nûşirevân, ülkeyi büyük bir maharetle yönetti. Dönemi boyunca adaletle hükmetti. Adı Nûşirevân-ı Adil olarak zikredilmeye başlandı ve bu lakapla meşhur oldu. Devlet idaresinde önemli değişikliklere gitti. Askeri alanda reformlar gerçekleştirdi. Yeni bir vergi toplama sistemi geliştirdi. Başarılı bir idare sergilemesinde, yakın çevresindekilerin de olumlu etkisi oldu. İlim ve irfan sahibi kişilerle birlikte çalıştı. Bu tür insanları yanında bulundurmaya gayret gösterdi. İmar işlerinde de önemli çalışmalar yaptırarak kale, köprü vb. yapıları inşa ettirdi.

Âdil bir hükümdar olarak ün yapan ve Hz.Muhammed(s.a.v) tarafından: “Ben adil sultan zamanında düyaya geldim” denilerek övülen,Nûşirevânı Adil 579 yılında vefat etti. İyi bir miras devralmadı ama, iyi bir isim ve devleti miras bıraktı.

Arama Kelimeleri:

nuşirevan,nurşi revan,mejdek,nusirevan kimdir,sasani kralı nuşirevani adil kimdir

Etiketler:, , , , , , , ,

Henüz yorum yok.

Bir Cevap Yazın