Wright Kardeşler

Tarihnotları Sosyal Ağlarda

Orville Wright(1871-1948) ve Wilbur Wright(1867-1912) kardeşler yaptıkları uçaklarla ilk düzenli uçuşu gerçekleştiren Amerika’lı mucitlerdir.
Wilbur Wright 1867′de Millville,İndiana’da doğdu.Kardeşi Orville Wrigh ise,1871′de Dayton,Ohio’da dünyaya geldi.Her ikiside orta öğrenim görmelerine rağmen diploma alamadılar.Wrihgt kardeşler makineler konusunda yetenekliydiler.1892 yılında bisiklet tamir ettikleri ,imal edip sattıkları bir işyeri açtılar.Bu dükkan onlara ilgi duydukları uçuş araştırmaları için hem bir atölye görevi gördü hem de parasal kaynak sağladı.Bu alanda yayınları olan Otto Lilienthal,Octave Chanute ve Samuel P.Langley gibi kişilerin yazdıklarını dikkatle takip ettiler.1899′dan itibaren uçuş konusu üzerine çalışmaya başladılar.Dört yıldan biraz fazla süren çalışmalar ve deneyler sonunda Aralık 1903′e gelindiğinde çabaları başarıya ulaşmaya başladı.

Wright kardeşleri başarıya götüren nedenlerin ilki birlikte çalışmaları ve birbirleriyle yaptıkları mükemmel işbirliğiydi.İkincisi ,bir motorlu uçak yapmaya başlamadan önce uçma tekniğini öğrenmeye karar vermeleriydi.Wright kardeşler uçmayı önce planör yaparak ve planör kullanarak öğrendi.1899′da uçurtmayla ve planörle çalışmaya başladılar.Ertesi yıl bir insan alabilecek boyutta tasarlayıp yaptıkları planörlerini denemek için Kuzey Carolina’da Kitty Hawk’e götürdüler.Sonuç pek memnuniyet verici değildi.Biraz değişikliklerle 1901′de ikinci planör,1903′te üçüncü planörü yapıp denediler.Üçüncü planör yaptıkları önemli değişiklikleri bünyesinde bulunduruyordu,1903 yılında başvurusunda bulundukları petntlerden bazıları bu planörde uyguldıkları yöntemlerle ilgiliydi.Üçüncü planörle binden fazla başarılı uçuş gerçekleştirdiler.Wright kardeşler uçak yapımına başlamadan planörle uçuş konusunda oldukça deneyim kazanmışlardı.Bu deneyimlerini uçak yapımında başarıyla uyguladılar.

Wrigh kardeşler uçağın kalkışı için iyi bir kanat tasarımına sahip olmasını tecrübeleriyle fark etmişlerdi.Bu nedenle bir rüzgar tüneli inşa ettiler  ve iki yüzden fazla farklı kanat tasarımını denediler.Bu tecrübelerini daha sonra uçaklarının kanat tasarımında kullandılar.
Daha sonra motor konusuna eğildiler.Ancak piyasada o günlerde bulunan içten yanmalı motorlar,uçan bir makinede kullanılamayacak çok kadar ağırlığa sahiptiler.Wrigh kardeşler bir teknisiyenin de yardımıyla uçakta kullanacakları hafif bir motor yapımını başardılar.İmal ettikleri motor,o güne kadar diğer imalatçıların tasarladıkları motorlardan hem hafifti(77 kg) hem de daha iyi performansa sahipti.Bunlara ek olarak Wrigth kardeşler uçakta kullandıkları pervaneyi tasarlayıp yaptılar.1903′te kullandıkları pervane yüzde 66 verimle çalışıyordu.

İlk uçuş 17 Kasım 1903′te ,Kuzey Carolina’da Kitty Hawk yakınlarında bir yer olan Kill Devil Hill’de yapıldı.Wrigth kardeşler o gün iki uçuş yaptılar.Orville Wrigth tarafından yapılan ilk uçuş on iki saniye sürdü ve 40 metre mesafe kat etti.Wilbur Wrigth tarafından yapılan son uçuş ,59 saniye sürdü ve 275 metre kat etti.Flayer I adını verdikleri uçaklarının bin dolar civarında maliyeti vardı.Kanat açıklığı 20 metre ve ağırlığı 700 kg’dı.Üzerindeki kendi tasarımları motor 12 beygir gücünde ve 77 kg ağırlığındaydı.Bu iki pervaneli uçak Washington’daki Ulusal Havacılık ve Uzay Müzesi’nde sergilenmektedir.

Bu ilk uçuşları fazla dikkati çekmedi.Wright kardeşler bir süre sonra Flayer II modelini tasarladılar.Bu uçakla 1904′te 105 uçuş gerçekleştirdiler.Bu modeli geliştirerek çok kullanışlı bir model olan Flyer III modelini 1905 yılıda yaptılar.Dayton yakınlarında yaptıkları uçuşlara rağmen insanlar uçan bir makinanın yapıldığına inanamıyorlardı.
1908 yılında uçağın tanıtımına koyuldular.Wilbur Wrigth yaptıkları uçaklardan birini Fransa’ya götürerek halka açık uçuş gösterileri yaptı ve icatlarını Avrupa’da pazarlayacak bir şirketle anlaştı.Bu arada Amarika’da kalan Orville Wrigth,Fransa’dakine benzer gösteriler düzenliyordu.17 Eylül 1908′de bir uçak kazası geçirdi.Yolculardan biri öldü,Orville’de yaralandı.Bu arada başarılı uçuş denemeleri Birleşik Devletler hükümetinin savaş depertmanına uçak alınması için Wrigth kardeşlerle anlaşmasına yol açtı.Bu alım uçak üretimlerinin devamını sağladı.

Wilbur Wrigth tifoya yakalandı ve 1912 yılında kırk beş yaşındayken öldü.Uçak şirketindeki hisselerini 1915 yılında satan Orville Wrigth 1948 yılına kadar yaşadı.Kendilerden sonra yaptıkları icat oldukça geliştirildi dahası ,insanlı uçuşların başarıyla gerçekleşmesi uzay uçuşları için bir başlangıç olacaktı.
Kaynaklar:
1-Michael H.Hart,Dünya Tarihine Yön Veren 100,28-Orville Wright ve Wilbur Wright
2-Büyük Laousse,Wright Kardeşler,sayfa 12369

Washington, DC Ulusal Hava ve Uzay Müzesi’nde Orijinal 1903 Wright Flyer I

Arama Kelimeleri:

wright kardeşler,wright kardeler,wright brothers

Etiketler:, , , , ,

Henüz yorum yok.

Bir Cevap Yazın